Bezpieczeństwo na wodzie to priorytet dla wszystkich użytkowników szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Od 2011 roku nad bezpieczeństwem żeglarzy i motorowodniaków czuwa System Sygnalizacji Ostrzegawczej, który informuje o niebezpiecznych zjawiskach meteorologicznych, takich jak burze czy silny wiatr.
System umożliwia szybkie i jednoznaczne ostrzeganie przed nagłymi zmianami pogody, które mogą stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających na wodzie. Obecnie opiekę nad nim sprawuje Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Białymstoku, współpracujący z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej w zakresie dostarczania ostrzeżeń meteorologicznych.
Impulsem do stworzenia systemu był tragiczny „biały szkwał”, który przeszedł nad Mazurami 21 sierpnia 2007 roku. Wiatr osiągał wówczas prędkość nawet 130 km/h, a fale sięgały 3 metrów wysokości. W wyniku gwałtownego załamania pogody zatonęło wiele jednostek pływających, śmierć poniosło 12 osób, a około 70 zostało uratowanych przez służby ratownicze.
W odpowiedzi na to zdarzenie opracowano koncepcję automatycznego systemu ostrzegania, który pozwala na szybkie informowanie o zagrożeniach. System składa się z 17 masztów sygnalizacyjnych rozmieszczonych w strategicznych punktach szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Każdy z nich wyposażony jest w lampy ostrzegawcze o wysokiej jasności, hybrydowy system zasilania wykorzystujący energię słoneczną i wiatrową oraz konstrukcję odporną na trudne warunki atmosferyczne.
Działanie systemu jest w pełni automatyczne. Po otrzymaniu komunikatu z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej o zagrożeniu meteorologicznym, uruchamiana jest odpowiednia sygnalizacja świetlna oraz wysyłane są powiadomienia SMS do użytkowników. Sygnały świetlne są widoczne w promieniu do 8–9 kilometrów, co umożliwia ich dostrzeżenie z większości akwenów.
Sygnały emitowane przez maszty są proste w interpretacji. Czterdzieści błysków na minutę oznacza ostrzeżenie o możliwych burzach lub silnym wietrze. Dziewięćdziesiąt błysków na minutę to sygnał alarmowy, wskazujący na bezpośrednie zagrożenie i konieczność niezwłocznego poszukiwania bezpiecznego miejsca. Wyłączenie sygnalizacji oznacza ustanie zagrożenia.
Maszty rozmieszczono na najważniejszych jeziorach regionu, m.in. Mamry, Śniardwy, Niegocin, Mikołajskie, Bełdany, Tałty, Roś, Kisajno i Jagodne, dzięki czemu system obejmuje niemal cały szlak Wielkich Jezior Mazurskich.
Choć system znacząco zwiększa poziom bezpieczeństwa, kluczową rolę nadal odgrywa odpowiedzialność użytkowników wody. Przed wypłynięciem warto sprawdzić prognozę pogody, a w trakcie rejsu obserwować warunki atmosferyczne i reagować na sygnały ostrzegawcze.
System Sygnalizacji Ostrzegawczej stanowi dziś jedno z najważniejszych narzędzi zwiększających bezpieczeństwo na Mazurach i realną odpowiedź na tragiczne doświadczenia z przeszłości.
(Opr. PTS, źródło: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Białymstoku)
